Chích điện là gì? Có được dùng dụng cụ chích điện phòng thân không?

Trong xã hội hiện đại, khi các mối đe dọa an toàn cá nhân ngày càng gia tăng, chích điện – hay dùng dùi cui điện, súng stun để tạo xung điện giật cơ thể mục tiêu – đã trở thành khái niệm quen thuộc nhưng gây tranh cãi. Chích điện là hành vi sử dụng thiết bị phóng dòng điện cao áp để gây tê liệt tạm thời, thường thấy trong công cụ tự vệ hoặc đánh bắt trái phép. Cùng Cáp điện VN tìm hiểu về Chích điện là gì? Có được dùng dụng cụ chích điện để phòng thân không?

Chích điện là gì?

Chích điện là hành vi sử dụng thiết bị phóng dòng điện mạnh để gây tê liệt tạm thời, thường thấy trong đánh bắt cá trái phép hoặc công cụ hỗ trợ như dùi cui điện.

Chích điện (hay kích điện, xung điện) dùng máy phát điện áp cao giật cá hoặc động vật dưới nước, gây tử vong hàng loạt và phá hủy hệ sinh thái. Trong tự vệ, đèn pin chích điện là công cụ hỗ trợ bị pháp luật Việt Nam hạn chế với cá nhân thường dân.

Chích điện tiếng anh là gì?

Chích điện trong tiếng Anh thường được dịch là “electric shock” (sốc điện) hoặc “to electrocute” (gây điện giật, thường ám chỉ gây tử vong). Tùy ngữ cảnh trước đó về dùi cui hoặc kích điện, nó có thể là “stun gun” hoặc “Taser shock”. Dịch theo ngữ cảnh

• Đánh bắt cá hoặc tra tấn: “Electrocution” hoặc “electric shock” – hành động dùng điện giật gây tê liệt/tử vong.
• Công cụ tự vệ (dùi cui điện): “Stun” hoặc “electroshock” từ stun gun/Taser.
• Y tế: “Electric shock therapy” nếu chỉ liệu pháp sốc điện điều trị.

Thuật ngữ phổ biến nhất là “to give an electric shock” để diễn tả hành vi “chích điện” tạm thời.

Có được dùng dụng cụ chích điện để phòng thân không?

Không, người dân thường ở Việt Nam không được mang theo thiết bị chích điện (như dùi cui điện, đèn pin chích điện) để phòng thân vì chúng thuộc công cụ hỗ trợ theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017. Chỉ các lực lượng như công an, dân quân tự vệ, doanh nghiệp bảo vệ có giấy phép mới được phép. Theo thông tin sưu tầm tại Thuvienphapluat.vn thì hành vi sử dụng dụng cụ chích điện được quy định trong quy định pháp luật như sau:

Quy định pháp lý

• Định nghĩa: Dùi cui điện, súng bắn điện hoặc thiết bị tương tự có tính năng gây sốc điện là công cụ hỗ trợ (Điều 3 Luật 14/2017/QH14), dùng để khống chế vi phạm pháp luật.
• Đối tượng được phép: Quân đội, công an, dân quân, cơ quan bảo vệ, doanh nghiệp dịch vụ bảo vệ (Điều 55), phải có quyết định từ Bộ Công an hoặc Quốc phòng.

Theo khoản 11 Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017 quy định về công cụ hỗ trợ:

Công cụ hỗ trợ là phương tiện, động vật nghiệp vụ được sử dụng để thi hành công vụ, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nhằm hạn chế, ngăn chặn người có hành vi vi phạm pháp luật chống trả, trốn chạy; bảo vệ người thi hành công vụ, người thực hiện nhiệm vụ bảo vệ hoặc báo hiệu khẩn cấp, bao gồm:

a) Súng bắn điện, hơi ngạt, chất độc, chất gây mê, từ trường, laze, lưới; súng phóng dây mồi; súng bắn đạn nhựa, nổ, cao su, hơi cay, pháo hiệu, hiệu lệnh, đánh dấu và đạn sử dụng cho các loại súng này;

b) Phương tiện xịt hơi cay, hơi ngạt, chất độc, chất gây mê, chất gây ngứa;

c) Lựu đạn khói, lựu đạn cay, quả nổ;

d) Dùi cui điện, dùi cui cao su, dùi cui kim loại; khóa số tám, bàn chông, dây đinh gai; áo giáp; găng tay điện, găng tay bắt dao; lá chắn, mũ chống đạn; thiết bị áp chế bằng âm thanh;

đ) Động vật nghiệp vụ là động vật được huấn luyện để sử dụng cho yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội;

e) Công cụ hỗ trợ có tính năng, tác dụng tương tự là phương tiện được chế tạo, sản xuất không theo tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, có tính năng, tác dụng tương tự như công cụ hỗ trợ quy định tại các điểm a, b, c và d khoản này.

Hình thức xử phạt

• Hành chính: Phạt 10-20 triệu đồng nếu tàng trữ, mang theo trái phép (Khoản 4 Điều 11 Nghị định 144/2021/NĐ-CP); hoặc 2-4 triệu đồng với thiết bị tương tự (Nghị định 167/2013/NĐ-CP).
• Hình sự: Nếu sử dụng gây thương tích, có thể truy cứu theo Bộ luật Hình sự về “tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí”.

Lời khuyên thay thế

• Sử dụng dụng cụ hợp pháp như còi báo động, đèn pin thông thường, móc khóa tự vệ không điện hoặc bình xịt hơi cay (nếu có giấy phép hạn chế). Tránh rủi ro pháp lý bằng cách ưu tiên chạy trốn hoặc gọi hỗ trợ.

Tác hại của bị chích điện

Bị chích điện (từ dùi cui điện hoặc thiết bị tương tự) gây tác hại chủ yếu do dòng điện cường độ cao tác động lên cơ thể, dẫn đến co giật tạm thời và rối loạn chức năng.

Tác hại tức thì

• Co giật cơ bắp: Dòng điện kích thích thần kinh, gây tê liệt tạm thời (vài giây đến phút), mất kiểm soát cơ thể, dễ té ngã dẫn đến chấn thương thứ phát.
• Đau đớn dữ dội: Cảm giác bỏng rát tại điểm tiếp xúc, kèm rối loạn nhịp tim nếu điện đi qua ngực.

Rủi ro nghiêm trọng

• Rối loạn tim mạch và hô hấp: Có thể ngừng tim tạm thời, khó thở nếu cường độ cao hoặc tiếp xúc lâu, đặc biệt ở người có bệnh lý tim mạch.
• Bỏng da và tổn thương nội tạng: Nhiệt từ điện gây hoại tử mô, tổn thương thần kinh kéo dài như tê liệt cục bộ hoặc yếu cơ.

Hậu quả lâu dài

• Lặp lại nhiều lần có thể gây suy giảm chức năng thần kinh, rối loạn miễn dịch hoặc biến chứng tâm lý; tử vong hiếm nhưng xảy ra nếu kết hợp ngã hoặc bệnh nền.

Ứng dụng mô phỏng dụng cụ chích điện

Ứng dụng mô phỏng dụng cụ chích điện là các app giải trí giả lập âm thanh, hiệu ứng rung và đèn flash của súng điện (stun gun) để trêu đùa bạn bè, không gây hại thực tế. Chúng phổ biến trên Android và iOS, hoàn toàn hợp pháp vì chỉ là trò đùa ảo. Các ứng dụng nổi bật

• Electric Stun Gun Simulator: Mô phỏng 3 loại súng điện với tiếng nổ lớn, đèn LED nhấp nháy nhanh và rung mạnh; dùng chơi khăm, yêu cầu quyền camera cho flash.
• Prank Stun Gun Shocker App (iOS): Tương tự, phát âm thanh sốc điện và hiệu ứng màn hình lóe sáng để giả vờ “chích” điện.
• Shock Gun: Taser Prank Simulator: Hỗ trợ chơi trên PC qua giả lập, với hoạt hình tia lửa điện sống động.

Những app này chỉ mang tính giải trí, không thay thế công cụ tự vệ thật (vốn bị cấm mang theo ở Việt Nam). Tránh dùng với người nhạy cảm ánh sáng (có nguy cơ động kinh) hoặc gây hiểu lầm trong đám đông.

Tóm lại, chích điện là kỹ thuật dùng dòng điện cao áp gây tê liệt tạm thời, hữu ích trong khống chế nhưng tiềm ẩn tác hại nghiêm trọng như co giật, rối loạn tim mạch và chấn thương thứ phát. Dù hiệu quả trong tự vệ chuyên nghiệp, việc sử dụng thiết bị chích điện bị pháp luật Việt Nam hạn chế nghiêm ngặt với dân thường do rủi ro pháp lý và sức khỏe. Nên ưu tiên biện pháp an toàn hợp pháp như báo động hoặc tránh nguy hiểm, đồng thời nâng cao nhận thức để bảo vệ bản thân mà không vi phạm pháp luật.